Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Grabiu

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Grabiu jest cennym przykładem małopolskiego drewnianego budownictwa sakralnego. Obecna świątynia została wzniesiona w latach 1742 – 1747 staraniem miejscowego proboszcza Jakuba Cichońskiego oraz dziekanów proszowickich Wawrzyńca Rempalskiego i Antoniego Krząnowskiego. Budowniczym kościoła był Kasper Kuras z Wyciąża. Konsekracji dokonano 14 września 1747 roku.

Drewniany, salowy kościół nie posiada wieży – nad jego dachem wznosi się jedynie niewielka sygnaturka. Obok świątyni znajduje się wolnostojąca drewniana dzwonnica, w której zachował się m.in. dzwon odlany w 1601 roku. Kościół jest objęty ochroną poprzez wpis do rejestru i ewidencji zabytków.

Z wcześniejszej, średniowiecznej świątyni zachowały się cenne elementy wyposażenia. Należy do nich przede wszystkim kamienna gotycka chrzcielnica z drugiej połowy XV wieku, zdobiona maswerkami, a także fragment gotyckiego obramienia portalu prowadzącego do zakrystii.

Ściany i stropy wnętrza zdobi polichromia. Pierwszą dekorację malarską ukończono prawdopodobnie w 1754 roku. Podczas gruntownego remontu w 1907 roku wykonano nową polichromię nawiązującą do wcześniejszego wystroju. Dekorację ścian stworzył Michał Tarczałowicz z Bochni, natomiast sceny figuralne, w tym Wniebowzięcie i Koronację Najświętszej Marii Panny, namalował Jan Talaga z Krakowa. Wystrój był później odnawiany i poddawany pracom konserwatorskim.

Najcenniejszym elementem ołtarza głównego jest otaczany kultem obraz Matki Bożej Grabskiej, przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem. Dzieło powstało przed 1665 rokiem i zostało przeniesione do obecnej świątyni ze starszego kościoła. Wizerunek zdobią srebrne, rokokowe sukienki i korony.